डोल्पा । विकास र समृद्धिका हिसाबले पछाडि परेको मानिने डोल्पा जिल्लामा ठूलो क्षमताको जलविद्युत् आयोजना निर्माण हुने भएको छ । जिल्लामा जलाशययुक्त प्रकृतिको ३२८ मेगावाट क्षमताको भारबुङ जलविद्युत् आयोजना निर्माणका लागि विद्युत् विकास विभागले अध्ययन तथा वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (ईआईए) प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ ।

विभागका अनुसार डोल्पाको छार्का ताङसोङ गाउँपालिका र काईके गाउँपालिका क्षेत्रमा भौतिक संरचना निर्माण हुने गरी भारबुङ र तातु खोलाको पानी उपयोग गरिनेछ । आयोजनाको वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन प्रतिवेदन स्वीकृतिका लागि ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयको सिफारिससहित वन तथा वातावरण मन्त्रालयमा पेस भइसकेको छ ।

विवरणअनुसार भारबुङ नदीमा ३२५ मेगावाट क्षमताको जलाशययुक्त आयोजना निर्माण गरिनेछ भने तातु खोलाको १.१२ क्युसेक पानी प्रयोग गरी नदी प्रवाहमा आधारित प्रणालीमार्फत थप ३.१० मेगावाट क्षमताका दुई वटा प्रणाली स्थापना गरिनेछ ।

आयोजनाबाट छार्का ताङसोङ गाउँपालिका–४ र ५ तथा काईके गाउँपालिका–१ का भूभाग प्रभावित हुनेछन् । छार्का ताङसोङ गाउँपालिका–४ मा १६९ मिटर अग्लो बाँध, ७६६ मिटर लामो डाइभर्सन सुरुङ, इन्टेक तथा १६ किलोमिटर लामो हेडरेस सुरुङ निर्माण हुने विभागले जनाएको छ । सोही गाउँपालिका–४ र काईके गाउँपालिका–१ मा भूमिगत विद्युत् गृह र पानी निकास नहर निर्माण गरिनेछ । आयोजनाको जलाशयका कारण छार्काताङसोङ गाउँपालिका–५ का केही भूभाग डुबानमा पर्नेछन् ।

आयोजनाका दुवै प्रणालीबाट वार्षिक ९३३.१९ गिगावाट घण्टा विद्युत् उत्पादन हुने अनुमान गरिएको छ । आयोजनास्थल डोल्पाको जुफाल विमानस्थलबाट करिब १२ किलोमिटर टाढा रहेको छ । उत्पादन हुने विद्युत् प्रस्तावित दुनै सबस्टेशन मार्फत राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोडिनेछ ।

भारबुङ जलविद्युत् आयोजनाको कुल लागत एक खर्ब तीन अर्ब ३१ करोड नौ लाख ३१ हजार रुपैयाँ रहने अनुमान गरिएको छ । प्रतिमेगावाट लागत २८ करोड ५० लाख ९३ हजार ९८० रुपैयाँ रहेको छ ।

यसैबीच, कास्की जिल्लाको माछापुच्छ्रे गाउँपालिका मा ३२ मेगावाट क्षमताको करुवा सेती जलविद्युत् आयोजना निर्माणको प्रक्रिया पनि अघि बढेको छ ।

भ्यामोलोङ्गा हाइड्रोपावर डेभलपमेन्ट कम्पनी लिमिटेडले प्रवर्द्धन गर्न लागेको उक्त आयोजनाको पूरक वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन प्रतिवेदन तयार पार्ने प्रयोजनका लागि वन तथा वातावरण मन्त्रालयले आवश्यक सुझाव माग गरेको जनाएको छ ।याे आयाेजना निर्माण भएमा वर्षाैदेखि अस्थाई विधुतले हैरानी पाएका डाेल्पाबासिले दिर्घकालिन भरपर्दो विधुत उपभाेग गर्न पाउने छन ।