✍️ कलम : बिजन डि. सि.

डाेल्पा जिल्ला केवल नेपालको सबैभन्दा ठूलो जिल्ला मात्र होइन, सम्भावनाहरूले भरिएको अनुपम प्राकृतिक सांस्कृतिक धरोहर हो। कर्णाली प्रदेशको दुर्गम काखमा अवस्थित यो भूमि हिमाल, हिमनदी, ताल, जडीबुटी, मौलिक संस्कृति र आध्यात्मिक शान्तिको जीवित संग्रहालय जस्तै छ। यहाँको नीलो आकाश, सेताम्य हिमशृङ्खला र स्वच्छ वायुले आगन्तुकलाई पहिलो सासमै मोहनी लगाउँछ।

यस जिल्लाको पर्यटन पहिचानको केन्द्रबिन्दु हो फाेक्सुण्डाे ताल। फिरोजा नीलो रंगले झलमलाउने यो ताल केवल दृश्य सौन्दर्यको धरोहर होइन, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रचार गर्न सकिने प्राकृतिक ब्रान्ड हो।

फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र रहेको यो ताल, वरिपरि हरिया डाँडा र हिमालले घेरिएको छ, जसले ट्रेकिङ, फोटोग्राफी, ध्यान–योग तथा पर्यावरणीय अध्ययनका लागि उत्कृष्ट गन्तव्य बनाएको छ। यदि व्यवस्थित पूर्वाधार, सुरक्षित पदमार्ग, सूचना केन्द्र र स्थानीय गाइड व्यवस्थापनलाई सुदृढ पार्न सकियो भने, डोल्पा विश्व पर्यटन नक्सामा अझ स्पष्ट रूपमा चम्किन सक्छ।

डोल्पामा केवल प्राकृतिक पर्यटन मात्र होइन, सांस्कृतिक र धार्मिक पर्यटनको पनि उत्तिकै सम्भावना छ। यहाँका प्राचीन गुम्बा, बौद्ध परम्परा, तिब्बती मूलका समुदायको जीवनशैली र मौलिक चाडपर्वहरू विदेशी तथा स्वदेशी पर्यटकका लागि अनौठो अनुभव हुन्। आध्यात्मिक शान्ति खोज्नेहरूका लागि डोल्पा ध्यान र साधनाको केन्द्र बन्न सक्छ। “होम–स्टे” कार्यक्रमलाई व्यवस्थित र गुणस्तरीय बनाउन सके स्थानीय आम्दानी वृद्धि मात्र होइन, संस्कृति संरक्षणमा पनि ठूलो योगदान पुग्नेछ।

यस्तै, जडीबुटी, अर्गानिक कृषि उत्पादन, हस्तकला र स्थानीय खाद्य परिकारलाई पर्यटनसँग जोडेर बजार विस्तार गर्न सकिन्छ। पर्यटन विकासले रोजगारी सिर्जना, युवा पलायन नियन्त्रण र आर्थिक समृद्धिमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्छ। तर विकासको नाममा प्रकृतिको दोहन नभई दिगो पर्यटन मोडेल अपनाउनु आजको आवश्यकता हो।

सडक, सञ्चार, स्वास्थ्य र सुरक्षाको आधारभूत पूर्वाधार सुदृढ गर्दै वातावरण संरक्षणलाई प्राथमिकता दिन सके डोल्पा “दिगो हिमाली पर्यटन” को नमुना जिल्ला बन्न सक्छ।

डोल्पा केवल हेर्ने दृश्य होइन महसुस गर्ने अनुभूति हो। यहाँको चिसो हिमाली बतासबीच पनि मानिसहरूको हृदय न्यानो छ। अतिथि सत्कार, सरल मुस्कान र आत्मीय व्यवहारले यहाँ आउने प्रत्येक पाहुनालाई आफ्नै घरझैँ अनुभूति गराउँछ।

आज आवश्यकता छ ।डोल्पाको प्राकृतिक सम्पदा र सांस्कृतिक मौलिकतालाई संरक्षण गर्दै योजनाबद्ध पर्यटन विकास गर्ने। यदि राज्य, स्थानीय सरकार, निजी क्षेत्र र समुदायबीच समन्वय हुन सके, डोल्पा नेपालको पर्यटन अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण स्तम्भ बन्न सक्छ।

जीवनमा एकपटक न्यानो मनहरूको भूमि डोल्पामा अवश्य आउनुहोस् यहाँ तपाईंले केवल हिमाल र ताल मात्र होइन, शान्ति, संस्कृति र सम्भावनाले भरिएको भविष्य पनि देख्नुहुनेछ।

लेखक:त्रिपुरासुन्दरी-३ सुउका स्थायी बासिन्दा,स्वास्थ्य सुरक्षामा स्नातकमा अध्यानरत छात्र हुन ।